Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα μυρμήγκι

Το παραμύθι με το μικρό μυρμήγκι ξεκινά από πολύ παλιά, δεκαετίες πριν. Δεν είναι από αυτά που ακούγαμε μικροί. Είναι από εκείνα που μάθαμε (;) μεγάλοι. Θα το θυμηθείτε όλοι, είμαι βέβαιος. Κάπου το έχετε ξανακούσει, κάπου το έχετε ξαναδεί, σίγουρα κάποτε βρήκατε τον ίδιο τον εαυτό σας ως ήρωα στην πλοκή του. Μια φορά κι ένα καιρό λοιπόν ήταν ένα μικρό μυρμήγκι το οποίο κάθε μέρα (εκτός από τις μέρες του χειμώνα) έβγαινε από την φωλιά του και γύρευε τροφή για το ίδιο αλλά και για να αποθηκεύσει στη φωλιά του για όλες τις δύσκολες μέρες που κάθε χρόνο ακολουθούσαν. Αυτό το μικρό μυρμήγκι συνήθιζε καθημερινά να πηγαίνει σε έναν θεόρατο πέτρινο τοίχο και με τα μικρά του δόντια να δαγκώνει λίγο από το σκληρό πέτρινο υλικό και να το μεταφέρει στην φωλιά του. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

"Πιστεύω ότι η ενσυναίσθηση είναι  η πιο σημαντική ποιότητα του πολιτισμού."

«Πιστεύω ότι η ενσυναίσθηση είναι η πιο σημαντική ποιότητα του πολιτισμού.»

Γράφει ο ΣΠΥΡΟΣ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗΣ (enet.gr)


Τι ακριβώς συμβαίνει «μέσα» μας όταν βλέπουμε ένα γνωστό ή και άγνωστο πρόσωπο να σφαδάζει από τον πόνο ή ένα παιδάκι να κλαίει απαρηγόρητο;

Εύκολα διαπιστώνει κανείς ότι σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αντιλαμβανόμαστε απλώς τις εκδηλώσεις χαράς ή λύπης των άλλων, αλλά έχουμε τη δυνατότητα να βιώνουμε προσωπικά και σχεδόν σωματικά τέτοια αλλότρια συναισθήματα. Για να περιγράψει την αινιγματική ικανότητά μας να μοιραζόμαστε από κοινού και να βιώνουμε σε πρώτο πρόσωπο τα συναισθήματα ενός τρίτου προσώπου η σύγχρονη νευροψυχολογία καταφεύγει στην έννοια της «ενσυναίσθησης».

Ολοι γνωρίζουμε πόσο εξαιρετικά δύσκολο, και ενίοτε βασανιστικό, μπορεί να είναι το να περιγράψουμε με λέξεις όχι αυτό που σκεφτόμαστε αλλά αυτό που νιώθουμε. Γιατί άραγε ένα απίστευτα μεγάλο μέρος της ανθρώπινης επικοινωνίας βασίζεται και τελικά συντελείται με μη λεκτικά επικοινωνιακά μέσα (όπως π.χ. με τη «γλώσσα» του σώματος);

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Αδαής είναι αυτός που δεν ξέρει ούτε ότι δεν ξέρει.

Το όνειρο του αδαούς

Ακολουθώντας την καθηγήτρια Μόνικα Καβαγιέ στην ερμηνεία του Φρήντριχ Νίτσε, θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι αδαείς είναι σαν τις καμήλες που αφομοιώνουν το παρελθόν και το κουβαλούν μέσα στο σώμα τους. Όπως το σκληροτράχηλο ζώο συσσωρεύει τεράστιες ποσότητες νερού και τροφής για το δύσκολο ταξίδι του μέσα στην έρημο, έτσι και ο άνθρωπος, στο ξεκίνημά του, πρέπει να μάθει να αποθηκεύει και συμπεριφορές – μ’ άλλα λόγια, να φορτωθεί τους κανόνες και να μάθει απ’ έξω πώς εφαρμόζονται.

Όλοι αρχίζουμε σαν καμήλες

Όλα αρχίζουν και ξαναρχίζουν,
κι εμείς αγνοούμε ακόμα και την άγνοιά μας.

Σ’ αυτή την αρχική περίοδο μας αρκεί να απομνημονεύουμε (καθώς δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα καλύτερο), με δεδομένο ότι για την απομνημόνευση δεν απαιτείται ούτε να κατανοούμε, ούτε να αξιοποιούμε το παρελθόν. Στο ξεκίνημα, δεν μαθαίνουμε να αξιοποιούμε τίποτα. Η εμπειρία περιορίζεται στη στεγνή ανάμνηση της μάθησης.

Για να εκμεταλλευτούμε το παρελθόν θα’ πρεπε να είμαστε ικανοί να ορίσουμε ένα αξιολογικό κριτήριο γι’ αυτούς τους κανόνες και τις συνήθειες, κάτι που –λόγω της άγνοιάς μας–, δεν είμαστε σε θέση να κάνουμε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Σε μια μακρινή χώρα ζούσε ένας άρχοντας, ένας φεουδάρχης τόσο ισχυρός όσο και απάνθρωπος.

Στα εδάφη του ίσχυε ο νόμος του και δεν επιτρεπόταν στους χωρικούς ούτε καν ν’ αναφέρουν το όνομα του άρχοντα. Ο λαός ζούσε καταπιεσμένος από στρατιώτες που διόριζε ο φεουδάρχης, ενώ τον έπνιγαν οι φοροεισπράκτορες που άρπαζαν και τα λιγοστά χρήματα από την πώληση της σοδειάς, του κρασιού ή των χειροτεχνημάτων.

Ο Νολάβ, όπως λεγόταν ο άρχοντας, είχε έναν πανίσχυρο στρατό από τον οποίο, μερικές φορές, έβγαιναν νεαροί αξιωματικοί που έκαναν απόπειρες ανατροπής του… Όμως, ο τύραννος κατέπνιγε τις απόπειρες με αίμα και φωτιά.

Ο ιερέας του χωριού ήταν τόσο καλός, όσο κακός ήταν ο άρχοντας. Όλοι τον σέβονταν για την πίστη του, κι αυτός αφιέρωνε τη ζωή του για να βοηθά τους άλλους και να διδάσκει τις βαθιές του γνώσεις.

Ζούσαν μαζί του στο σπίτι δεκαπέντε ή είκοσι μαθητές που ακολουθούσαν το δρόμο του κι αντλούσαν γνώσεις από κάθε χειρονομία κι από κάθε λέξη του.

Μια μέρα, ύστερα από την πρωινή προσευχή, συγκέντρωσε τους μαθητές του και τους είπε:

«Παιδιά μου, πρέπει να βοηθήσουμε το λαό μας. Ο κόσμος μπορεί να αγωνίζεται για την ελευθερία του, όμως, ο αφέντης τούς έκανε να πιστέψουν ότι έχει υπερβολική δύναμη και κανένας δεν τολμάει να σηκώσει κεφάλι. Ο φόβος τους για τον Νολάβ έχει μεγαλώσει, κι αν δεν κάνουμε κάτι θα πεθάνουν όλοι σκλάβοι.»

«Ό,τι πεις εσύ θα γίνει» αποκρίθηκαν όλοι ομόφωνα.

«Ακόμα κι αν αυτό σας κοστίσει τη ζωή;» ρώτησε. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

Υπάρχουν και για τις γυναίκες πεδία υπερλειτουργίας, κι όταν βρεθούμε σ’ αυτά αρχίζουμε συχνά να παίζουμε μετά μανίας το ρόλο μας, εκφράζοντας ταυτόχρονα τη δυσαρέσκειά μας, όπως και με τις δουλειές του σπιτιού. Εκτός από τη συνήθεια να μαζεύουμε κάλτσες κάποιου άλλου, με ποιους άλλους τρόπους μπορεί να υπερλειτουργούμε;
Στις σχέσεις, συχνά οι γυναίκες υπερλειτουργούν αναλαμβάνοντας το ρόλο του “σωτήρα” ή του “πνευματικού γκουρού”. Φερόμαστε λες και είναι δική μας ευθύνη να διορθώσουμε τους άλλους ή να λύσουμε τα προβλήματά τους και, επιπλέον, σαν να διαθέτουμε στ’ αλήθεια τις δυνατότητες να κάνουμε κάτι τέτοιο. Μπορεί ακόμα να παρακολουθούμε τόσο στενά κάθε βήμα κάποιου άλλου και να ταυτιζόμαστε με τις προσπάθειές του σε τέτοιο βαθμό, ώστε να φτάνουμε στον παραλογισμό. Κι όταν συνειδητοποιούμε πως οι απόπειρές μας να βοηθήσουμε δε φέρνουν αποτέλεσμα, μήπως σταματάμε για να κάνουμε κάτι άλλο; Όχι βέβαια! Μπορεί να διπλασιάσουμε τις προσπάθειές μας μόνο και μόνο για να θυμώσουμε ακόμα περισσότερο μ’ αυτό το υπολειτουργικό άτομο που αρνείται να διορθωθεί.

Πόσο δυσκολευόμαστε να διατηρήσουμε το βαθμό εκείνο της απόστασης που αφήνει στους άλλους το περιθώριο ν’ αντιμετωπίσουν τον προσωπικό τους πόνο και να λύσουν μόνοι τους τα προβλήματά τους! Κι οι άντρες δυσκολεύονται στο να ισορροπήσουν τις δυνάμεις της ατομικότητας και της συντροφικότητας· ωστόσο, εκείνοι έχουν την τάση να χειρίζονται το άγχος και την αναστάτωσή τους με συναισθηματική απομάκρυνση και την αποστασιοποίηση από την κατάσταση (θυσιάζοντας έτσι το “εμείς” για το “εγώ”), ενώ οι γυναίκες χρειάζονται πιο συχνά το άγχος τους με τη συγχώνευση και τη συναισθηματική υπερλειτουργία (θυσιάζοντας έτσι το “εγώ” για το “εμείς”). Η ολοφάνερη διαφορά στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος από τα δύο φύλα δεν πρέπει να μας κάνει εντύπωση. Η κοινωνία μας δε θεωρεί σημαντικές τις στενές σχέσεις για τους άντρες και ενθαρρύνει τη συναισθηματική απομόνωση και αποστασιοποίησή τους. Οι γυναίκες, από την άλλη μεριά, λαμβάνουν το εντελώς αντίθετο μήνυμα. Αυτό το μήνυμα τις ενθαρρύνει να επικεντρώνουν σε υπερβολικό βαθμό την προσοχή τους και να συγχωνεύονται με τα προβλήματα των άλλων, αντί να διοχετεύουν το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς τους στη λύση των δικών τους. Όταν δεν διοχετεύουμε την πρωτογενή συναισθηματική ενέργειά μας στη λύση των προσωπικών προβλημάτων μας, ενστερνιζόμαστε τα προβλήματα των άλλων κάνοντάς τα δικά μας.

Αλλά είναι λάθος ν’ αναλαμβάνουμε ευθύνες για λογαριασμό άλλων; Από μια άποψη, όχι. Για αιώνες ολόκληρους, εμείς οι γυναίκες βρίσκαμε την ταυτότητά μας και αποκτούσαμε κύρος μέσα από τη βαθιά προσήλωσή μας στην προστασία, τη βοήθεια και τη φροντίδα των άλλων. Σίγουρα, η αλληλεγγύη, η κατανόηση και η αγάπη για το συνάνθρωπό μας, καθώς και η επένδυση που κάνουμε για το μέλλον όταν μεγαλώνουμε με φροντίδα τη νέα γενιά, είναι πολύτιμες αρετές και για τα δύο φύλα. Το πρόβλημα παρουσιάζεται όταν γινόμαστε υπερβολικά ευαίσθητες στα προβλήματα των άλλων, όταν αναλαμβάνουμε ευθύνες για πράγματα για τα οποία δεν ευθυνόμαστε, και όταν προσπαθούμε να ελέγξουμε καταστάσεις που είναι πέρα από τον έλεγχό μας. Όταν υπερλειτουργούμε για λογαρισμό κάποιου άλλου, παρεμποδίζουμε την ανάπτυξή του, καθώς και τη δική μας, και καταλήγουμε να νιώθουμε πολύ θυμωμένες.

 

 
Από το βιβλίο της Harriet Goldhor Lerner: “Γυναίκες και Αρμονικές Σχέσεις”, εκδόσεις Φυτράκη
Γράφω τον πρωτότυπο τίτλο γιατί νιώθω ότι αδικείται το βιβλίο με τον ελληνικό τίτλο, όπως, κατά την ταπεινή μου άποψη και το εξώφυλλο του το αδικεί. Tίτλος  πρωτοτύπου: “The dance of anger”. 

Το 23ο Γράμμα

Image

Ποιά ζωή, ρε καρντάσια;

Η ζωή μας μια φορά μάς δίνεται, άπαξ, που λένε, σα μια μοναδική ευκαιρία.  Τουλάχιστον μ’αυτήν την αυτόνομη μορφή της δεν πρόκειται να ξαναυπάρξουμε ποτέ.

Και μείς τι την κάνουμε, ρε αντί να την ζήσουμε;

Τι την κάνουμε;Τη σέρνουμε από δω κι από κει δολοφονώντας την…

Οργανωμένη κοινωνία,οργανωμένες ανθρώπινες σχέσεις.

Μα αφού είναι οργανωμένες, πώς είναι σχέσεις;

Σχέση σημαίνει συνάντηση, σημαίνει έκπληξη ,σημαίνει γέννα συναισθήματος, πώς να οργανώσεις τα συναισθήματα…

Έτσι, μ’αυτήν την κωλοεφεύρεση που τη λένε ρολόι, σπρώχνουμε τις ώρες και τις μέρες σα να μας είναι βάρος, και μας είναι βάρος, γιατί δε ζούμε, κατάλαβες;

Όλο κοιτάμε το ρολόι, να φύγει κι αυτή η ώρα, να φύγει κι αυτή η μέρα, να έρθει το αύριο, και πάλι φτου κι απ’την αρχή.

Χωρίσαμε τη μέρα σε πτώματα στιγμών, σε σκοτωμένες ώρες που θα τις θάβουμε μέσα μας, μέσα στις σπηλιές του είναι μας, στις σπηλιές…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 271 επιπλέον λέξεις

Η φυγή είναι ένας τρόπος να τρέξεις μακριά από τα πάντα αλλά όχι από αυτά που έχεις μέσα σου.

Η φυγή είναι ένας τρόπος να τρέξεις μακριά από τα πάντα αλλά όχι από αυτά που έχεις μέσα σου.

Η πρώτη απιστία είναι ανεπανόρθωτη. Προκαλεί μιαν αλυσιδωτή αντίδραση περαιτέρων απιστιών,
η καθεμιά από τις οποίες μάς οδηγεί όλο και πιο μακριά από το κύριο νόημα της πρωταρχικής απιστίας.
Μίλαν Κούντερα, «Η Αβάσταχτη Ελαφρότητα του Είναι»

Από τη στιγμή που ένας άντρας γίνει ερωτύλος έχει μπροστά του μια μοναχική ζωή που δύσκολα γυρίζει πίσω. Πιθανόν να είδατε τον Λεξ στην τηλεόραση και διαβάσατε γι’ αυτόν στις αθλητικές ειδήσεις. Ο Λεξ είναι επαγγελματίας παίκτης του γκολφ. Δεν κερδίζει πρωταθλήματα τόσο συχνά, όσο παλιότερα, έχει όμως σταθερή απόδοση και προσφέρει θέαμα. Κερδίζει το χρήμα και την προσήλωση του κόσμου. Ο Τύπος τον λατρεύει.

Ο Λεξ έχει τρεις υπέροχους γιους: έναν ανερχόμενο παίκτη του γκολφ, έναν χειρούργο ορθοπεδικό και έναν πολλά υποσχόμενο αθλητικογράφο. Έχει, επίσης, τη Λουίζ, μια όμορφη, ταλαντούχα και αξιαγάπητη σύζυγο που αποσπά, με τη σειρά της, μεγάλο μέρος της προσοχής του Τύπου. Μοιάζουν με μοντέλα κα διαφημίζουν μαζί αθλητικά ρούχα. Ο Λεξ και η Λουίζ έχουν τα πάντα, αλλά εδώ και δεκαετίες είναι δυστυχισμένοι. Αυτό έχει αρχίσει πρόσφατα να επηρεάζει την απόδοση του Λεξ στο γκολφ.
Ο Λεξ μεγάλωσε πολύ φτωχά, σε μια πόλη κοντά το Φορτ Γουέρθ. Οι γονείς του ήταν ακόμη παιδιά, όταν η μητέρα του έμεινε έγκυος και παντρεύτηκε τον πατέρα του. Ο πατέρας του, ένας ορμητικός δεκεαεφτάχρονος με μελαχροινή ομορφιά και μιαν αυτοπεποίθηση που ράγιζε καρδιές, έφτασε στην πόλη προσπαθώντας να ξεφύγει, ο Θεός ξέρει από τι. Εφημολογείτο ότι καταγόταν από τους Τσιρόκς, φήμη που ούτε ο ίδιος είχε εξακριβώσει. Άφησε το σπίτι του, πριν μάθει ποιος ήταν ή τι ήταν, επειδή ο πατέρας του μεθούσε και τον χτυπούσε. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Μπορώ να κάνω ένα σωρό πράγματα για να σου εκφράσω, να σου δείξω, να σου αποδείξω, να επιβεβαιώσω ή να υποστηρίξω ότι σ’ αγαπώ, όμως, μόνο ένα πράγμα μπορώ να κάνω με την αγάπη μου, κι αυτό είναι να Σ’ ΑΓΑΠΩ, να ασχολούμαι μαζί σου, να εκδηλώνω τα συναισθήματά μου όπως τα νιώθω. Και το πώς τα αισθάνομαι είναι ο δικός μου τρόπος να σ’ αγαπώ.

Μπορείς να το δεχτείς ή μπορείς να το απορρίψεις, μπορείς να καταλάβειςτ τι σημαίνει ή μπορείς να το αγνοήσεις παντελώς. Αυτός, όμως, είναι ο τρόπος μου να σ΄αγαπώ· δεν έχω άλλον.

Ο καθένας έχει έναν μόνο τρόπο ν’ αγαπάει:
τον δικό του.

Στο χώρο της ψυχικής υγείας συναντάμε πολλές φορές άτομα που έμαθαν –λανθασμένα και χωρίς να καταλάβουν πώς–, ότι αγάπη είναι να χτυπάς, και καταλήγουν να παντρεύονται κάποιους που τους χτυπούν προκειμένου να αισθανθούν ότι τους αγαπούν (πολλές κακοποιημένες γυναίκες υπήρξαν κακοποιημένες θυγατέρες).
Για αιώνες κακοποιούσαν ή πλήγωναν οι γονείς τα παιδιά τους λέγοντας ότι το κάνουν για το καλό τους: «Εμένα με πονάει περισσότερο που πρέπει να σε δείρω», λένε συχνά οι γονείς. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »