«…το αίμα είναι τόσο πολύ που κυλάει σε ποτάμια»

Posted: Ιουνίου 30, 2013 in αποσπάσματα από βιβλία
Ετικέτες: , ,

Knowledge-Is-Power Ignorance

«Μια ένοπλη σύρραξη ανάμεσα στα έθνη μάς προκαλεί φρίκη. Όμως ο οικονομικός πόλεμος δεν είναι καλύτερος από μια ένοπλη σύρραξη. Είναι σαν μια χειρουργική επέμβαση. Ένας οικονομικός πόλεμος είναι ένα παρατεταμένο βασανιστήριο. Και οι καταστροφές του δεν είναι λιγότερο τρομακτικές από εκείνες που περιγράφονται στη βιβλιογραφία για τον καθαυτού αποκαλούμενο «πόλεμο». Δεν πιστεύουμε σε κανένα από τα δύο, επειδή γνωρίζουμε τις θανατηφόρες επιπτώσεις τους. […] Το κίνημα εναντίον του πολέμου έχει καλές προθέσεις. Προσεύχομαι για την επιτυχία του. Όμως με κατατρώει ο φόβος ότι το κίνημα θα αποτύχει αν δε φτάσει στη ρίζα του κακού: την ανθρώπινη απληστία».
-Μ. Γκάντι, άρθρο με τίτλο «Non-Violence – The Greatest Force», 1926

Το παρακάτω  απόσπασμα αναφέρεται σε έναν άνθρωπο που δούλεψε στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και καταγγέλει (υπάρχει άραγε άλλος;) δριμύτατα εκ των έσω… είναι μια οπτική για το ΔΝΤ που, όταν το ιδεολογικό κίνημα του Φρίντμαν άρχισε να κατακτά εδάφη σε όλο τον κόσμο από τη δεκαετία του ’70, πήρε άλλη στροφή και τρόπο διαχείρισης της «βοήθειας» που «πρόσφερε» στα κράτη μαζί με την Παγκόσμια Τράπεζα και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου!!!

…Για χρόνια υπήρχαν φήμες ότι οι διεθνείς χρηματοοικονομικοί θεσμοί επιδίδονταν στην τέχνη της δημιουργίας «ψευδο-κρίσεων» προκειμένου να υποχρεώνουν χώρες να υποκύπτουν στις επιθυμίες τους, όμως ήταν δύσκολο να αποδειχτούν οι φήμες αυτές. Η πιο εκτενής μαρτυρία προέρχεται από τον Ντέιβισον Μπαντού (Davison L. Budhoo), έναν πληροφοριοδότη που εργαζόταν στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και κατηγόρησε τον οργανισμό ότι «μαγείρευε» τα στοιχεία προκειμένου να καταδικάσει την οικονομία μιας χώρας που ήταν μεν φτωχή, αλλά είχε ισχυρή θέληση αντίστασης.
Ο Μπαντού γεννήθηκε στη Γρενάδα, σπούδασε οικονομικά στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο του Λονδίνου (London School of Economics – LSE) και ξεχώριζε στην Ουάσιγκτον για το αντισυμβατικό προσωπικό του στυλ: Άφηνε τα μαλλιά του αχτένιστα όπως ο Αϊνστάιν και προτιμούσε να φοράει αντιανεμικά μπουφάν αντί για ριγέ κουστούμια. Εργάστηκε για δώδεκα χρόνια στο ΔΝΤ σχεδιάζοντας προγράμματα διαρθρωτικών προσαρμογών για την Αφρική, τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική. Μετά την απότομη στροφή του οργανισμού προς τα δεξιά επί εποχής Ρέιγκαν και Θάτσερ, ο ανεξάρτητα σκεπτόμενος Μπαντού άρχισε να αισθάνεται ολοένα και πιο άβολα στη δουλειά του. Το ΔΝΤ είχε γεμίσει με Παιδιά του Σικάγου υπό την ηγεσία του εκτελεστικού διευθυντή, του φανατικού νεοφιλελεύθερου Μισέλ Καμντεσί. Όταν ο Μπαντού παραιτήθηκε, το 1988, αποφάσισε να αφοσιωθεί στην αποκάλυψη των ενόχων μυστικών του πρώην εργοδότη του. Η πρώτη του ενέργεια ήταν να στείλει μια επιστολή στον Καμντεσί, υιοθετώντας το επικριτικό ύφος της επιστολής που είχε στείλει πριν μια δεκαετία ο Αντρέ Γκούντερ Φρανκ στον Μίλτον Φρίντμαν.
Με γλαφυρότητα σπάνια για οικονομολόγο του ΔΝΤ, ο Μπαντού άρχιζε την επιστολή του ως εξής: «Σήμερα παραιτούμαι από το προσωπικό του ΔΝΤ ύστερα από δώδεκα χρόνια και έπειτα από χίλιες μέρες εργασίας στο εξωτερικό ως αξιωματούχος του Ταμείου, κατά τη διάρκεια των οποίων, με όπλα τα φάρμακά σας και τα κόλπα σας, εφορμούσα σαν γεράκι εναντίον των κυβερνήσεων και των λαών της Λατινικής Αμερικής, της Καραϊβικής και της Αφρικής. Για μένα, η παραίτηση μου είναι μια ανεκτίμητη απελευθέρωση, επειδή με αυτό τον τρόπο κάνω το πρώτο μεγάλο βήμα που θα μου επιτρέψει να ελπίζω ότι θα μπορέσω να ξεπλύνω τα χέρια μου από αυτό που στα μάτια μου είναι το αίμα εκατομμυρίων φτωχών και πεινασμένων ανθρώπων. […] Ξέρετε, το αίμα είναι τόσο πολύ που κυλάει σε ποτάμια. Κι όταν στεγνώνει, σχηματίζει πάνω μου κρούστα. Μερικές φορές αισθάνομαι ότι δεν υπάρχει αρκετό σαπούνι σε ολόκληρο τον κόσμο για να καθαριστώ από όλα όσα έκανα εν ονόματί σας«.
Οι πληροφορίες στις επόμενες τέσσερις παραγράφους προέρχονται από το Davison L. Budhoo, Enough Is Enough: Dear Mr. Camdessus… Open Letter of Resignation to the Managing Director of the International Monetary Fund, Νέα Υόρκη, New Horizon Press, 1990, σ. 2-27.

http://www.naomiklein.org/files/resources/pdfs/budhoo.pdf

Ο Μπαντού συνέχιζε τεκμηριώνοντας τις καταγγελίες εναντίον του ΔΝΤ ότι χρησιμοποιούσε τις στατιστικές ως “φονικά” όπλα. Παρέθετε λεπτομερή στοιχεία για το πως, ως υπάλληλος του ΔΝΤ, είχε αναμειχθεί σε εσκεμμένα “στατιστικά σφάλματα” προκειμένου να διογκωθούν τα αριθμητικά στοιχεία στις εκθέσεις του Ταμείου για το πλούσιο σε πετρέλαιο Τρινιντάντ και Τομπάγκο, ώστε η χώρα να δείχνει πολύ λιγότερο σταθερή από ό,τι ήταν στην πραγματικότητα. Ο Μπαντού ισχυριζόταν ότι το ΔΝΤ είχε διογκώσει τα στατιστικά στοιχεία για το εργατικό κόστος, με συνέπεια η παραγωγικότητα της χώρας να φαίνεται πολύ χαμηλή – παρόλο που το Ταμείο γνώριζε τα πραγματικά δεδομένα. Σε μια άλλη περίπτωση, διατεινόταν, το ΔΝΤ “επινόησε, κυριολεκτικά από το πουθενά, ένα τεράστιο απλήρωτο κρατικό χρέος”.

Αυτές οι “απαράδεκτες παρατυπίες” που σύμφωνα με τον Μπαντού, ήταν εσκεμμένες και δεν οφείλονταν σε “επιπόλαιους μαθηματικούς υπολογισμούς”, αντιμετωπίστηκαν ως αδιαμφισβήτητα δεδομένα από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, οι οποίες έκριναν την οικονομία του Τρινιντάντ και Τομπάγκο επισφαλή και σταμάτησαν να το χρηματοδοτούν. Τα οικονομικά προβλήματα της χώρας, που είχαν πυροδοτηθεί από τη μείωση της τιμής του πετρελαίου, του βασικού εξαγωγικού προϊόντος της, πήραν γρήγορα ολέθριες διαστάσεις και το Τρινιντάντ και Τομπάγκο υποχρεώθηκε να ικετεύσει το ΔΝΤ να διασώσει την οικονομία του. Το Ταμείο απαίτησε να γίνει αποδεκτό αυτό που ο Μπαντού αποκαλεί “το πιο θανατηφόρο φάρμακο” του ΔΝΤ: απολύσεις, περικοπές στους μισθούς και “όλη η γκάμα” των πολιτικών διαρθρωτικής προσαρμογής. Ο Μπαντού περιέγραφε τη διαδικασία ως “εσκεμμένη διακοπή της οικονομικής γραμμής της ζωής της χώρας μέσω τεχνασμάτων”, με σκοπό “αφού πρώτα το Τρινιντάντ και Τομπάγκο καταστραφεί οικονομικά, να υποστεί στη συνέχεια την απαιτούμενη διαδικασία αναμόρφωσης”.

Στην επιστολή του ο Μπαντού, που πέθανε το 2001, καθιστούσε σαφές ότι οι αντιρρήσεις του δεν αφορούσαν μόνο τον τρόπο αντιμετώπισης μιας χώρας από μια χούφτα αξιωματούχων. Αντιμετώπιζε ολόκληρο το πρόγραμμα των διαρθρωτικών προσαρμογών του ΔΝΤ ως μια μορφή μαζικών βασανιστηρίων, καθώς “κυβερνήσεις και λαοί που ούρλιαζαν από τον πόνο υποχρεώνονται να γονατίζουν μπροστά τους τσακισμένοι, τρομοκρατημένοι και κομματιασμένοι, ικετεύοντας για ένα ίχνος λογικής και αξιοπρέπειας εκ μέρους μας. Όμως εμείς γελάμε απάνθρωπα στα μούτρα τους και τα βασανιστήρια συνεχίζονται αμείωτα”.

Μετά τη δημοσίευση της επιστολής η κυβέρνηση του Τρινιντάντ και Τομπάγκο ανέθεσε σε δύο ανεξάρτητες επιτροπές να διερευνήσουν τις κατηγορίες και διαπιστώθηκε ότι ήταν σωστές: Το ΔΝΤ είχε διογκώσει και χαλκεύσει στατιστικά στοιχεία, με ολέθριες επιπτώσεις για τη χώρα.
Ωστόσο, παρά την προσεκτική τεκμηρίωσή τους, οι εκρηκτικές κατηγορίες του Μπαντού κυριολεκτικά έπεσαν στο κενό. Το Τρινιντάντ και Τομπάγκο είναι ένα σύμπλεγμα μικρών νησιών στα ανοιχτά της Βενεζουέλα και, εκτός αν οι κάτοικοι της χώρας καταλάβουν τα κεντρικά γραφεία του ΔΝΤ, είναι μάλλον απίθανο τα παράπονά τους να προσελκύσουν την παγκόσμια προσοχή.
Παρ’ όλα αυτά, το περιεχόμενο της επιστολής ενέπνευσε ένα θεατρικό έργο με τίτλο «Η επιστολή Παραίτησης του κυρίου Μπαντού από το ΔΝΤ (50 χρόνια είναι αρκετά), που ανέβηκε σε ένα μικρό θέατρο στο Ιστ Βίλατζ της Νέας Υόρκης το 1996. Παραδόξως, η κριτική που δημοσιεύτηκε στους New York Times ήταν θετική και εκθείαζε την «ασυνήθιστη δημιουργικότητα» και τα «πρωτότυπα σκηνικά και κουστούμια» του έργου. Με εξαίρεση αυτή την κριτική, οι New York Times δεν έχουν μνημονεύσει ποτέ άλλοτε το όνομα του Μπαντού.

Από το βιβλίο της Μέλανι Κλάιν:«Το Δόγμα του Σοκ», εκδόσεις Λιβάνη.
 

Σημείωση psycheandlife: Η κυρίαρχη αίσθηση μου είναι ότι διάβασα ένα εξαιρετικό βιβλίο 600 σελίδων όπου ξετυλίχτηκαν μπροστά μου γεγονότα και καταστάσεις που δεν τις είχα διανοηθεί κάτω από τέτοια οπτική, που ποτέ δεν σκέφτηκα πόσο και με ποιο οδυνηρά καταστροφικό τρόπο συνδέονται μεταξύ τους. Και μετά, στο εδώ και τώρα, ζω μέσα σε ένα παρόμοιο σοκ, βιώνοντας πια ως προσωπική εμπειρία, ως πολίτης αυτής της χώρας πως γίνεται η διαδικασία της ολικής και τελικής κατάρρευσης μιας χώρας. Μόνο που δεν είναι στις σελίδες ενός βιβλίου αλλά γίνεται στη χώρα που ζω, τη νιώθω στην πέτσα μου και στην ψυχή μου, αφορά τους ανθρώπους που γνωρίζω, συμπορεύομαι, αγαπάω, συνεργάζομαι και που είναι πλέον ορατό ότι σε λίγο καιρό, ανάλογα της πάσης φύσεως αντοχές του καθενός μας, δεν θα βρίσκουμε τρόπους για να ανασάνουμε είτε οικονομικά είτε ψυχικά.

Ακούγοντας  τα καθεστηκυία ΜΜΕ και τις κυρίαρχες κυβερνητικές αλαλάζουσες φωνές είναι δύσκολο έως απίθανο να αντιληφθεί, κάποιος καλοπροαίρετος και ανυποψίαστος (σηκώνει και πολλά άλλα επίθετα αλλά ας τα παραλείψω!), και να πιστέψει ότι αυτό που συντελείται σε αυτή τη χώρα είναι εγκληματικό και θα κοστίσει πολύ αίμα, όπως περιγράφει η μοναδικά καταγεγραμμένη αυτοβιογραφική εμπειρία του κ. Μπαντού. Κι όπως λέει και ο Γκάντι το μέγα θέμα είναι η απληστία, κι αυτό, επίσης, δεν είναι κατανοητό σε πολίτες που οι κυβερνώντες εδώ και 40 χρόνια έχουν καταφέρει να τους διχάσουν (δημόσιοι vs ιδιωτικοί, απεργοί vs απεργοσπάστες, καθηγητές vs γονείς-μαθητές και πολλοί πολλοί άλλοι κοινωνικοί διαχωρισμοί) και να τους κάνουν να πιστέψουν ότι κάποιοι ανίκανοι τεμπέληδες από τους συμπολίτες τους φταίνε για τα δεινά που περνάει η χώρα αλλά με έναν «ακατανόητο» τρόπο δεν τα περνάνε ΟΛΟΙ οι πολίτες αυτής της χώρας αλλά μόνο οι φτωχοί ή οι νεόπτωχοι (καινούργιες ορολογίες στην εποχή της κρίσης!), πλέον, πολίτες που καλούνται να πληρώσουν, γιατί «το πάρτυ τελείωσε».
Δεν τέλειωσε, όμως, το πάρτυ, στο οποίο οι περισσότεροι πολίτες δεν ήταν καν συμμέτοχοι. Εκείνο που επιβάλλουν να τελειώσει είναι η ανθρώπινη ζωή, η αξιοπρέπεια, η παιδεία, το κράτος πρόνοιας γιατί ανακαλύψαμε (όχι εμείς βέβαια αλλά οι ειδήμονες του ΔΝΤ πριν κάποιες δεκαετίες) ότι η υγιής οικονομική διαχείριση μιας χώρας και η εξυγίανση της δημοσιονομικής ασυδοσίας θα γίνει κάνοντας «μεταρυθμίσεις» (άλλη επιβεβλημένη ορολογία εν καιρώ κρίσης). Αυτές βεβαίως έχουν δρομολογηθεί να γίνουν μέσω αδιαφανών ιδιωτικοποιήσεων ακόμα και σε υγιείς και κερδοφόρους δημόσιους οργανισμούς, αδίστακτων περικοπών σε μισθούς και συντάξεις, πολυάριθμων απολύσεων σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα  και έτσι εδώ μια χαρά κι ακόμα καλύτερα συνεχίζεται το πάρτυ (με διαλυμένο εργασιακό πλαίσιο και κούφιους εργασιακούς νόμους) αλλά αυτό το τρελλό πάρτυ είναι κυρίως για τους γνωστούς ολίγους και «εκλεκτούς» που εδώ και χρόνια «απλώνονται» και δανείζονται και δεν ξεχρεώνουν ποτέ, γι’ αυτούς δηλαδή γίνεται το πάρτυ!!

Και συγχρόνως αργά και σταθερά έρχεται και η ανάπτυξη, η «κινέζικη» (κυριολεκτικά και μεταφορικά) ανάπτυξη. Άλλωστε η Κίνα είναι μια οικονομική παντοκρατορία (των λίγων και εκλεκτών βέβαια και εκεί), με τους κινέζους να εργάζονται στις χειρότερες συνθήκες εργοδοσίας που υπάρχουν, συγγνώμη λάθος, πιο κάτω κι από αυτούς είναι τα παιδιά που δουλεύουν ως σκλάβοι στο μάζεμα του κακάο στη Δυτική Αφρική σε συνθήκες κάτεργων και δεν τα πληρώνουν καν, κι αν πεθάνουν πέρνουν από το κοντινότερο χωριό την επόμενη φουρνιά παιδιών (εκεί κάτω μιλάμε για «αξιοπρεπείς» ευρωπαϊκές εταιρίες [Ιταλία (Ferrero), Ελβετία (Nestle), Αγγλία (Cadbury) και βεβαίως ΗΠΑ (Mars)]επεξεργασίας κακάο, υπεράνω πάσης υποψίας και αμφισβήτησης). [Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την παγκόσμια παραγωγή κακάου: http://www.terrapapers.com/?p=9615].

Μέσα σ’ όλη αυτή τη λαίλαπα, απ’ ότι περιγράφει η Κλάιν στο βιβλίο της (και σ’ αυτό και στο «Φράχτες και Παράθυρα»), οι μόνες νησίδες που μοιάζουν να δίνουν βάσιμες ελπίδες επιβίωσης και αξιοπρέπειας είναι η αυτόνομη ενεργοποίηση των πολιτών σε ομάδες μέσα από αλληλέγγυους χώρους και αυτοδιαχειριζόμενα εγχειρήματα.
Κάποιοι πιθανότατα το χαρακτηρίζουν ουτοπία και κάποιοι άλλοι, έστω λίγοι, το παλεύουν από ανάγκη και το κάνουν με κόπο και με πείσμα, όμως το κάνουν.
Ας μπούμε να δούμε λύσεις, είναι δική τους επιλογή να εστιάζουμε μόνιμα στο πρόβλημα γιατί εστιασμένος στο πρόβλημα νιώθεις φοβισμένος και εγκλωβισμένος και άρα δεν βλέπεις πουθενά την όποια διαφορετική λύση και είσαι έτοιμος για την όποια λύση εξαθλίωσης σου προτείνουν. Ειδικά μετά από τα αλεπάλληλα σοκ αφαίρεσης εργασιακών δικαιωμάτων και κεκτημένων (σε εργασία, υγεία και παιδεία και απ’ ότι φαίνεται και σε ιδιοκτησία) που κάποτε αν τα σκεφτόσουνα ανήκαν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας, γιατί θεωρούσες ότι ως δυτική κοινωνία «αυτά δε γίνονται εδώ».
Ας αποφασίσουμε κάποτε να συνεργαστούμε παλεύοντας για να στήσουμε το «μαζί» δουλεύοντας μέσα από την αλληλεγγύη. Είναι να το πιστέψουμε και να το αποφασίσουμε. Δεν υπάρχει απολύτως τίποτα να μας εμποδίσει, πέρα από τους προσωπικούς μας φραγμούς. Η ελεύθερη βούληση δεν είναι εύκολη υπόθεση, το διαχειρίζεσθαι του εαυτού και η ευθύνη των επιλογών είναι πρόκληση και με τη δική μου προσωπική ματιά μονόδρομος, φωτεινός μονόδρομος με προοπτική, χωρίς αδιέξοδα και σκοτάδια κι ας ακούγεται δύσκολο και ας φαίνεται ανέφικτο.

«…πέστε μου είναι η τρελή ροδιά
που μάχεται τη συννεφιά του κόσμου;

…πέστε μου, είναι η τρελή ροδιά
που ξεφωνίζει την καινούργια ελπίδα που ανατέλλει;»

στιχάκια από: «η Τρελλή Ροδιά» του Οδυσσέα Ελύτη

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s