Για την ψυχή

Posted: Απρίλιος 15, 2011 in αποσπάσματα από βιβλία
Ετικέτες: , ,

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Το μάτι της επιθυμίας λερώνει και παραμορφώνει. Μόνο όταν δεν επιθυμούμε τίποτα, μόνο όταν το βλέμμα μας μεταβάλλεται σε καθαρή θέαση, τότε μόνο η ψυχή των πραγμάτων (που είναι η ομορφιά) μας ανοίγεται.

Όταν επιθεωρώ ένα δάσος με την πρόθεση να το αγοράσω, να το νοικιάσω, να το καταστρέψω, να κυνηγήσω σε αυτό ή να το υποθηκεύσω, τότε δεν βλέπω το δάσος αλλά μόνο τη σχέση που έχει με τις επιθυμίες μου, τα σχέδια, τις υποθέσεις, το πορτοφόλι μου. Τότε αποτελείται από ξύλο, είναι νέο ή παλιό, υγιές ή άρρωστο. Αλλά όταν δεν θέλω τίποτα από αυτό παρά μόνο ν’ ατενίζω «χωρίς σκέψη», προς το πράσινο βάθος του, τότε γίνεται δάσος, φύση, κάτι που μεγαλώνει: τότε μόνο είναι ωραίο.

Και το ίδιο συμβαίνει με τους ανθρώπους, τα πρόσωπά τους επίσης. Ο άνθρωπος που κοιτάζω με φόβο, με ελπίδα, με απληστία, με σκοπούς, με απαιτήσεις, δεν είναι ένας άνθρωπος, μόνο ένας θολός καθρέφτης της βούλησής μου. Είτε το συνειδητοποιώ, είτε όχι, τον κοιτάζω κάτω από το φως ερωτημάτων που τον περιορίζουν και τον παραποιούν: είναι προσιτός ή είναι υπερόπτης; Mε υπολογίζει; Θα μπορούσα να του ζητήσω χρήματα; Καταλαβαίνει καθόλου από τέχνη; Αντιμετωπίζουμε τους περισσότερους ανθρώπους που πλησιάζουμε με πάρα πολλά ερωτήματα αυτού του είδους, και μας θεωρούν ψυχολόγους και γνώστες της ανθρώπινης φύσης όταν στους τρόπους και την εμφάνισή τους καταφέρνουμε να διακρίνουμε εκείνες τις ιδιότητες που είτε πρόκειται να εξυπηρετήσουν τους σκοπούς μας, είτε πρόκειται να έρθουν σε σύγκρουση μαζί τους. Αλλά αυτή είναι μια αξιοθρήνητη στάση, και ως προς αυτού του είδους την ψυχολογία ένας χωρικός, ένας γυρολόγος, ή ένας δικηγορίσκος τα βγάζει καλύτερα πέρα από τους περισσότερους πολιτικούς και λόγιους.

Τη στιγμή που η επιθυμία παύει να υπάρχει και η στοχαστική διάθεση, η καθαρή όραση, και η παραίτηση από τον ευατό μας παίρνουν τη θέση τους, κάθε τι αλλάζει. Ο άνθρωπος παύει να είναι χρήσιμος ή επικίνδυνος, ενδιαφέρων ή βαρετός, προσηνής ή αγενής, δυνατός ή αδύνατος. Μεταβάλλεται σε φύση, γίνεται ωραίος και αξιοπρόσεκτος σαν το κάθε τι που αποτελεί αντικείμενο του καθαρού στοχασμού. Γιατί πραγματικά η στοχαστική διάθεση δεν είναι λεπτομερής έλεγχος και κριτική, δεν είναι άλλο από αγάπη. Είναι η ανώτερη και η πιο επιθυμητή κατάσταση της ψυχής μας: η αγάπη που δεν ζητάει τίποτα.

 
Απόσπασμα από το: «Σκέψεις και δοκίμια» του Herman Hesse, εκδόσεις Νεφέλη.

Η φιλοσοφία (όχι η βαθιά!) ήταν πάντα, για μένα, ένα φωτεινό, ζεστό λαγούμι, όταν με πλήγωνε και με εξαντλούσε η πραγματικότητα, κι ο παππούς Hesse, ήταν πάντα εκεί με τον κατάλληλο, όμορφο παρηγορητικό του λόγο.
Με πιάνει και το χαβαλέ, σε τέτοιους ζόρικους καιρούς που ζούμε και σκέφτομαι οι Γερμανοί από τότε, άραγε, (το 1917 γράφτηκε το παραπάνω κείμενο!) είχαν ιδιωτικοποιήσει τα δάση τους;
Μην σας παρασύρω, όμως, και χάσετε το νόημα του κειμένου γιατί είναι σοφά όμορφο!

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s